Vajinit
Vajinitvajina mukozasının enflamasyonudur ve genelde aşağıdaki üç kategoriye ayrılır:
'''Hormonal vajinit''' doğum sonrası veyamenopoz sonrası kadınlarda görülenatrofik vajiniti de kapsar.Vajina duvarlarının ince ve kuru olmasından kaynaklanır.Bazan ergenlik öncesi genç kızlarda da olabilir. Kaşınma, yanma ve acı olabilir.Vajinal dokunun incelmesi enfeksiyonlara yol açabilir
'''İrritan vajinit''' alerji yapan veya tahriş eden maddelerden kaynaklanır.Alerji nedeniprezervatif,spermatisit, sabun, parfüm,vajinal duş vemeni olabilir.Sürtünme, kumaşlar,tampon veya kremler de tahrişe neden olabilir. Bunların neden olduğu enflamasyon vajinal akıntıya neden olabilir.
'''Enfeksiyöz vajinit''' üreme yaşında kadınlardaki vajinitlerin %90'ını oluşturur.Bakteriyel enfeksiyon vajinitlerin en sık nedenidir.Genelde '' Candida albicans'' (bir mantar), ''Trichomonas vaginalis'' (bir protozoa) veyaGardnerella (bir bakteri) tarafından meydana gelir.Daha ender enfeksiyonlarbel soğukluğu,klamidya,mikoplazma,herpes,kampilobakter ve bazıparazitlerdir.
ÖnemiVajinit başta zararsızdır.Ancak, eğer enfeksiyöz bir organizma ona neden olmuşsa (örneğin klamidya),uterustanfallop tübü| fallop tüplerine veyumurtalıklara yayılabilir. Hamilelik sırasında olan enfeksiyonlar çocuğun erekn ve düşük kilolu doğmasına neden olabilir. İlerlemiş bir enfeksiyon kısırlığa yol açabilir.
BelirtileriVajinitte geneldekaşınma veyanma olur, ayrıca akıntı da olabilir.Kızarma ve şişme daha ender olur.Bazı enfeksiyonlar cinsel ilişki ve işemeyi acılı yapabilirkenbazıları ise çok az bir belirti gösterebilir.Bazı enfeksiyonlar tedavi edilmedikleri takdirde ciddi komplikasyonlara yol açabilirler.Bu belirtilerin çeşitli nedenleri olabileceği için bir doktora danışılması gereklidir.
Görüntü genelde enfeksiyon etmenini tanımaya yararlı olabilir.
'''Kandida Vajiniti'''. Kandidiyaz genelde beyaz, sulu peynir görünümlü bir akıntıya neden olur.Genital bölgede kızarma ve şişme olur.
'''Atrofik vajinit''' genelde kokusuz olur, hemen hiç akıntı yoktur, vajina kuru, cinsel birleşme acılı olur.Bu belirtiler genelde menopoz sırası ve sonrasındaki hormon değişiklikleri yüzünden olur.
'''Bakteriyel vajinit'''.'' Gardnerella'' genelde balık kokulu bir akıntıya neden olur.Akıntı beyaz, gri veya sarımsı olabilir. Kaşınma ve iritasyon olur ama cinsel birleşmede acı olmaz.
'''Trikomonas vajiniti'''. '' Trichomonas vaginalis'' balık kokulu, yeşilimsi sarı, bol akıntıya neden olur, işemek ve cinsel birleşme acılı olur, dış genitallerde enflamasyon olur.
'''' Herpes''' genelde enfeksiyon bir hafta sonra genital bölgede su kabarcıkları olarak görünür.Ağrı, bezelerin şişmesi ve ateş vardır.Kabarcıklar acılıdır, yaklaşık üç haftada iyileşirler.
NedenleriÜreme çağında kadınların vajinasının içi az derecede asittir (pH 3.8-4.2), bundanöstrojen hormonu sorumludur [Gorodeskiet al. (2005) Endocrinology 146:816-24. Estrogen acidifies vaginal pH by up-regulation of proton secretion via the apical membrane of vaginal-ectocervical epithelial cells.[http://endo.endojournals.org/cgi/content/full/146/2/816]].Bu asit ortam çoğu patojenin büyümesine engel olur, dolayısıyla Vajinanın normal florası asit ortamda büyüyebilen ve zararsız olan mikroorganizmalardan oluşur.Bunların arasına bulunanlaktobasillerin salgıladığıhidrojen peroksit [Eschenbach et al. (1989) J Clin Microbiol. 1989 Feb;27(2):251-6/ Prevalence of hydrogen peroxide-producing Lactobacillus species in normal women and women with bacterial vaginosis.[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=2915019]], onu imha edemeyen ve aralarında patojenler de olan bazı organizmaları öldürür.Genelde vajinanın asitliğinin azalmasına (yani pH'sinin yükselmesine) veya mikroorganizmalar arasındaki dengeyi bozabilecek başka durumlar (antibiyotik kullanımı, irritasyon, vd.) enfeksiyon olasılığını artırır.Bunlar arasında hormonal değişiklikler (adet döneminde veya hamilelikte), doğum kontrol ilaçları ve gereçleri, vajinal ilaçlar, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, cinsel ilişki ve stres sayılabilir.
Bu bakterilerin miktarının azalması durumunda doğal olarak vajinada bulunan '' Gardnerella vaginalis'', '' Mobiluncus'' türleri, '' Mycoplasma hominis'' ve/veya '' Peptostreptococcus'' türleri çoğalır ve bakteriyel vajinit meydana gelir. Bakteriyel vajinit, vajinitin başlıca nedenidir.
'' Candida albicans'''ın neden olduğu mantar enfeksiyonları oldukça yaygındır.Deri ve bağırsak doğal florasının bir parçası olan ''C. albicans'' anormal durumlarda vajinaya yayılabilir.Vajinadaki normal bakteriler mantarın büyümesine engel oldukları için antibiyotik kullanımı mantar enfeksiyonuna yol açabilir.Candida enfeksiyonu hamile, şişman ve diyabetli kadınlarda daha sık görilir.Bağışıklık yetmezliği durumlarında da (AIDS veya bazı ilaçların kullanımında) da mantar enfeksiyonunun gelişme olasılığı daha yüksektir.Oral seks yoluyla da Candida vajinaya yayılabilir.
Bazı vajinal enfeksiyonlar cinsel yolla aktarılır.Bunlar arasındaklamidya enfeksiyonları,herpes,frengi,belsoğukluğu vetrikomoniyaz sayılabilir.
Diyabetli kadınlarda sıkça Candida vajiniti olur.
TanıJinekolojik muayenedede vajinit kontrol etmek içinpH değerine bakılır ve akıntı varsa ondan alınan bir örnek mikroskopla incelenir.Tanı mikroskop incelemesi ve akıntının kültürlenmesi ile olur.
TedaviTedavi enfeksiyon etmeninin cinsine bağlıdır.
Bakteriyel vajinitantibiyotikle tedavi edilir.Vajinanın asitliğini artırıcıpropionik asit melhemi bakteri büyümesini azaltır.Cinsel yolla geçmişse eşin de tedavisi gerekir. Sıkı ve nem tutan iç çamaşırlardan kaçınılmak gerekir.
Mantar enfeksiyonu antimantar ilaç kullanımı ile tedavi edilir.Bu ilaçlar genelde reçetesiz satılır.Ancak belirtilerin nedeni mantar değilse bu ilaçların kullanımı asıl tedaviyi geciktirmek ve komplikasyon riskini artırmaktan başka bir işe yaramaz.Tedavi sırasında cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
Mantar enfeksiyonu riski yüksek olan kadınlar, (zayıf bağışıklığı olanlar, diyabetliler veya uzun süre boyunca antibiyotik almakta olanlar) enfeksiyonun geri gelmemesi için koruyucu olarak anti mantar almaları gerekebilir.
Trikomoniyaz içinmetronizadol kullanılır.Organizma, enfekte olmuş kadınların erkek eşlerinde de %80 oranında bulunur.Cinsel yolla bulaştığı için eşin de tedavisi gerekir.
Hormonal vajinit intravajinalöstrojen ile vajina dokusunun güçlendirilmesi şeklinde olur.
İrritan vajinitin tedavisi iritasyonun nedenini bulup ondan kaçınmaktır.
KorunmaTrikomoniyaz ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar, preservatif kullanımı ile engellenbilir.
Mantar nemli ortamda büyüdüğü için genital bölgenin kuru tutulması gerekir. Islak mayoyla oturulmamalı, pamuklu iç çamaşırı giymeli, giyinmeden evvel genital bölge iyice kurutulmalıdır.
Tuvalet temizliğinde bağırsakta bulunan bakteri ve mantarların vajinaya geçmemesi için önden arkaya doğru silinmeli.
Alerjik vajinitten sakınmak için kokulu, parfümlü tuvalet kağıdından, kokulu ve renkli sabundan, kokulu veya deodoran hijyenik bağları kullanılmamalı.Köpüklü banyo, hijyenik kadın spreyleri ve vajinal duşlar da kullanılmamalıdır. |
Yorumlar
