Oysaki vücut kokumuz bize çok farklı şeyler söyleyebilir. Kokular bir hastalıığın sinyali olabilir yada kokular dostlarımızın seçiminde veya ne kadar kolaylıkla düşünebildiğimizin de işareti olabilir. Bu durumda vücut kokusu bizi ne zaman endişelendirmeli, ondan neler öğrenebiliriz ve bizim için problem oluyorsa nasıl savaşmalıyız.

Vücudumuz 2 ila 5 milyon arasında ter bezine sahiptir. Terin kendisi ki biz onun vücut kokusundan sorumlu olduğunu varsayarız, tek başına aslında kokusuz bir oluşumdur. Oysaki ayaklara, genital bölgeye, koltuk altlarına, saç diplerindeki o spesifik aroma vücut salgılarımızın yağ, ölü hücreler ve cilt yüzeyinde bulunan diğer mikroorganizma ve bakterilerle etkileşmesi sonucunda ortaya çıkar. Bununla beraber, hormonal değişimler, yoğun duygular, uygulanan diet ve beslenme tipi, hava koşulları yada o gün giyilen kıyafet bile kişisel kokunuz üstünde etkilidir.

Şimdi vücudunuzu farklı komşu bölgelere bölündüğünü, her birinin kendine özgü mikroorganizmalar ve ter bezleri barındırdığını hayal edin. Üç bezden olan salgı isimlerini sıralayacak olursak bunlar: Eccrine, Apocrine, ve Sabaceus tur. Eccrine bezleri tüm vücutta bulunur ve vücut sıcaklığını korumak için berrak ve kokusuz tuzlu bir solüsyon üretirki bunu biz perspirasyon (terleme) diye adlandırıyoruz. Apokrin ise daha çok koltuk altları ve genital bölgede aktiftir. Sebacacues bezleri ise yağ yapıcılardır. Kafatası, üst sırt bölgesi, yüz ve kasıklarda aktiftir ve bu bezler tıkandığı zaman akneler oluşur.

Uzmanlar vücudumuzun her parçasının salgılar ve bakterilerin etkileşimi ile kendine özgü bir koku oluşturduğunu söylemektedirler. Ayak kokumuz ile koltuk altı kokumuz aynı değildir; bununda nedeni ayaktaki eccrine bezlerinden kaynaklanmaktadır, oysaki koltuk altı üc tip bezide barındırmaktadır. Belli tip bir bakteri apokrin salgısı ile karşılaşırsa soğan benzeri kötü bir koku ortaya çıkar. Erkeklerdeki apokrin bezleri kadınlara göre daha büyüktür. Duygusal stres ise apokrin sıvısının akışını sağlarki buda keskin bir koku ortaya çıkartır. Yani önemli bir toplantı öncesinde ani bir ter ve vücut kokusuna maruz kalırsak buda sinir sistemimizin neden olduğu bir kimyasal reaksiyon sonucundadır.

VÜCUT KOKUSU NE ZAMAN KÖTÜ BİR HABERDİR

Bazı medikal problemler vücut kimyasında bir takım değişikliklere neden olurken vücut kokusunu da etkilerler (düzenli antibiyotikler veya antihistamin alımlarında). Vajinal koku normal menstrual döngü boyunca ani değişimler gösterebilir. Ama bu koku çok keskin ise bunun bakteriyel vajinosis den şüphelinebilinir. Benzer olarak ülser hastalığıda ağız kokusuna neden olabilir veya bir çok değişik nedenlerden de kaynaklanabilir. Hiperhidrosis kişinin aşırı terlemesi ile ortaya çıkan ender bir durumdur; bu da vücut kokusunu arttırır. Basitçe bakterinin nemli ortamda çoğalmasıdır. Benzer olarak obesite de eğer bakteri vücut deri kıvrımları içinde yerleşir ve büyürse kötü bir vücut kokusu yaratır. Uzun dönemli diyetler (günde 1200 kalori veya daha az) genel vücut kokusu üzerinde değişiklik yapabilir.

Bazı vücut kokuları kroniktir. Diyabetli yetişkinlerde genellikle daha tatlımsı nefes ve vücut kokusuna yatkınlık gözlenir. Bazı insanlar da belli tip proteinleri metabolize edemezler. Bu tip insanlarda da koku düzensizlikleri görülebilir. İki örnek: terli ayak hastalığı (tüm vücudunuzun ayak gibi kokması) ve kedi çişi hastalığı (idrarınızın kedigiller gibi kokması). Her ikisi de belli tip proteinlerin alımlarınınn izlenmesi ile kontrol altında tutulabilir.

Şayet vücut hijyenine mükemmel derecede önem vermesine rağmen, kötü vücut kokusundan yakınan birisini tanıyorsanız bu kişi trimetilaminuria kurbanı olabilir. Balık kokusu sendromu olarak da bilinir. Ender olarak rastlanır. Uygun diyet uygulanarak tedavi edilmeye çalışılır.

KOKULARIN GÜCÜ

Bir deneme yapacak olursak yakın bir tanıdığımızın kafa derisini koklayalım. Bu bölgede özel bir koku olduğunu algılarız. Bu, ekrin ve sebaceus bezlerinin ve de mikroorganizmaların kombinasyonudur. Saçlarımızda bu kokunun o bölgede kalmasını ve yoğunlaşmasını sağlar. Sonuçta güçlü aromalı bir koku ortaya çıkar. Araştırmalar sadece kafa derisi üzerine olmayıp, saliva, gözyaşı, mukus, ürin ve hatta kulak sıvısının da ayırıcı bir kokusu olduğunu ve kişiden kişiye değişiklik gösterdiğini ortaya çıkarmıştır.

Tüm bu formlar beraberce kişinin "koku izini" gösterir. Genetik olarak belirlenmiş olan bu koku imzası tıpkı parmak iziniz gibi kişiye özel, tektir. Köpekler bunu insanları izlemekte kullanırlar. Belkide ileride yeni teknolojiler ATM makinelerinin ve havaalanı görevlilerinin giyindiğiniz parfüme rağmen sizi tanımasını sağlayacaktır. Peki insanlar teknolojinin yardımı olmaksızın birbirlerinin kokularını tanıyabilirler mi? Araştırmacılar hayvanların phermones diye bilinen madde sayesinde güçlü kimyasal mesajları alıp iletebildiğini ortaya çıkarmıştır. Bu insanlar üzerinde henüz net değildir. Peki bunlar neden önemlidir? Son yıllarda yapılmış bir araştırmada, çekici bulduğumuz kokuların aynı zamanda bazı önemli biyolojik bilgileri içerdiğini göstermiştir. İsviçre Bern Üniversitesinde yapılmış bir araştırmada kadın deneklere farklı erkekler tarafından giyilmiş tişörtleri koklamalarını ve seksilik ve hoşluk derecesine göre sıralamaları istenmiştir. Sonuç olarak görülmüştür ki kadınlar kendi immune (bağışıklık) sistem profiline en uzak olan erkeğin tişörtünü seçmiştirler.

HAMİLELİK, PERİYOTLAR VE VÜCUT KOKUSU

Şayet vücut kokunuzun, hatta ayak kokunuzun dahi günden güne değişiklik gösterdiğini farkettiyseniz, bu hayal ötesi bir durum değildir. Chicago'da Advanced Reproductive Health Center'dan doktor Joel Brach, MD, "Birçok kadın doğurganlık döngüsünde vücut kokularının nasıl değiştiğini farketmezler bile. Ay boyunca östrojen hormonu artar, kan damarlarından kan akışı artar. Bu durum nasıl hissettiğinizi, tat alma duygunuzu, vücutsal sıvılarınızın nasılkoktuğunu etkiler."

Vücut sıcaklığı arttığında ek bir perspirasyona sebep olur. Bu da kokuyu etkiler. İlginç olarak vajinal koku periyodun öncesinde ve sonrasında artmasına rağmen, periyot sırasında değişiklik göstermez. Çünkü menstruel kanama olurken bakteri metobolize edecek şansı bulamaz.

Hamilelikte vücut kokusunu değiştirebilir. Birçok kadın sıcak basmasını izleyen ani terlemeleri hamilelik boyunca yaşayabilir. Vajinal flora (maya) progresteron seviyesi arttığı için genital bölgede hamilelik esnasında kokunun artmasına sebep olur.

GIDALAR KOKUMUZU NASIL ETKİLER?

Altın bir kural olarak: Şayet vücut kokusu bir problem ise az tatlı gıdalar daha iyidir. Ter metabolizmanın atık ürünüdür. Yediğimiz herşeyden gelen atık ürünler vücutsal sıvılar içinde sonlanır. Bunlar ter, saliva ve verdiğimiz nefesteki karbondioksittir. Sarmısak, soğan, brokoli, lahana, kahve ve alkol gibi gıdalar uçucu kükürt bileşikleri içerir ki bunlar vücut salgıları içinde hoş olmayan kokular çıkarır. Baharatlı yiyecekler de metabolik hızı arttırdığından terlemeyi de arttırır. Soğan ve sarmısak yemek ağız kokusu ile ilgili olabildiği gibi de, bu aslında sadece bukete ekstra bir çiçek eklemekten farksız gibidir.