“Sağlık, hiç kimsenin kesin olarak güvenemeyeceği bir nimettir.”

Derimiz yaşantımızın izleriyle doludur. Bebek­lerin derisi yumuşacık, pürüzsüz ve lekesiz. Za­man ilerledikçe pürüzsüz, lekesiz derinin bazı yerlerinde kuruluk bazı yerlerinde aşırı yağlan­ma gözeneklerde belirginleşme, yer yer katlantı izleri, kırışıklıklar, yer yer kahverengi lekeler, kır­mızı lekeler oluşur. Uzun süren kaşıntılı hastalık­ların sivilcelerin, hamileliğin, güneşin, mimikle­rin izleri gelir yerleşir derimize. Çoğu kez dert olur, bu izler ortadan kalksın diye uğraşırız. Bir gazetede okuduğumuz haberle irkiliriz. Falanca kişi falanca bir aletle özel bir takım “bitkisel” ka­rışımla lekeleri, kırışıklıkları anında ağrısız acısız geçirmektedir. Sarılırız telefona, randevu alırız, gideriz görüşmeye. Siz hiç merak etmeyin pırıl pırıl olacaksınız diye başlayan bir açıklama din­leriz. Kimimiz inanır, kimimiz kuşkulanırız. Müm­kün mü tamamen pırıl pırıl olmak mümkün zamanı ve doğayı tümüyle altedebilmek.

Bu işin ne kadarı hayal ve ne kadarı gerçek ve ne kadarı şarlatanlık ve ne kadarı bilimsel. İpin­ce bir sınır var arada. Bu ipince sınırı aşmadan kırışıklık konusunu elimizden geldiğince anlat­mak, bu konuda hep birlikte tartışmak üzere bu yazıyı hazırladım. Kırışıklık oluşumu ve tedavisi ve de önlenmesi hususunda kafanızdan geçen sorulara azıcık da olsa yanıt bulabilirsek sevine­ceğim.

Kırışıklık olmaması için neler yapılabilir?
İlk önce kırışıklık oluşturabilecek nedenler be­lirlenmeli ve buna yönelik tedbir alınmalıdır. Ge­ce süreceğimiz nemlendirici kremin kırışıklık ve leke tedavisi açısından son derece önemi büyük­tür. Hafif soyucu özelliği olan, bu özelliği nede­niyle deride yeniden yapımı hızlandıran kollajen yapımını hızlandıran kremlerin gece kullanılma­sında yarar vardır. Gündüz güneşten koruyucu özellikle nemlendirici kullanılabilir.

Masaj uygulanabilir sigara içilmemelidir. İşık­tan rahatsızlık duyuluyorsa ışığa karşı hassasiyet oluşturucu maddelerden sakınmak ve güneş gözlüğü kullanmak uygun olur. Bol bol su içilme­li.

Kırışıklıklar nasıl oluşur?
Derimizin hemen altında bir bağ dokusu çatısı vardır. Bu çatıyı kollajen, elastin adı verdiğimiz ipliksi proteinler oluşturur. Herhangi bir nedenle bu çatıda oluşabilecek bir zayıflama sonrasında deri gerginliği ve elastikiyetini kaybeder kırışık­lık oluşur. Yüzümüzdeki kaslarımızla sık olarak yaptığımız hareketlerimiz yani mimikler yüzümü­zün derisinde kırışıklık oluşmasının başlıca ne­denleridir. Alnımızı çatarken, gözümüzü kısarken kasılan kaslarımız bu hareketi yaşam boyunca defalarca yaptığı için deride bağ dokusunda bir erime oluşur. Çok sigara içen kişilerin dudak çevresinde oluşan dikey çizgiler de benzer bir mekanizmayla dudakların büzülmesine bağlı ola­rak oluşmaktadır. Devamlı aynı pozisyonda yü­züstü ve yan yatış yüzümüzde belirgin kırışıklığa neden olabilir. Yine ağız içi protezlerinde uyum­suzluk kırışıklığa yol açmaktadır.

Güneş ışınları, deri altındaki bağ dokusunu ya­ni kollajeni yıkan enzimlerin çalışmasını artırır. Güneş ışınları altında uzun kalan kişilerde kolla-jen daha hızla yıkıma uğrar, ciltte incelmenin yanısıra kırışıklıklarda oluşur. Güneş ışınları kah­verengi lekeleri, damarlaşmayı (telenjektazileri) arttırır.

Göz çevresi kırışıklıklarının iki ana nedeni var­dır. Gözü kısma hareketi ve göz çevresini kaşı­mak…Bunların sonucunda zaten diğer bölgelere göre daha ince olan göz çevresi derisinde hızla şekil bozukluğu, kırışıklık gelişir. Işığa hassas ki­şiler gözlerini kısarlar ve bu durum göz çevresin­deki kırışıklıkların en önemli nedenidir. Çeşitli allerjik etkenler özellikle koku allerjilerinde göz çevresinin sık kaşınması özellikle alt göz kapa­ğında kırışıklıklara neden olur.

Bir insanın biyolojik yaşı arttıkça kollajen ve elastin yapım hızı azalır, yıkımı artar - Bayanlar­da menapoz döneminde östrojen azaldıkça bağ dokusu yapımı azalır, bağ dokusu zayıflar. Deri­de elastikiyet azalır. Kırışıklık artar. Hormonal hastalıklar aşırı kilo alma deri altındaki bağ do­kusunun yapısını bozar.